Lối mòn anime đang xuất hiện ngày càng dày đặc, đến mức chỉ cần xem vài tập đầu là đã đoán được gần hết những gì sẽ xảy ra tiếp theo. Cảm giác háo hức ngày nào khi bật một tập anime mới dần bị thay bằng sự dè chừng quen thuộc. Vẫn yêu anime, nhưng tình yêu đó giờ đi kèm không ít thở dài.
Nhân vật chính: hoặc quá bá, hoặc quá mờ
Lúc đầu, một anh hùng bất bại nghe có vẻ rất “đã”. Sung Jinwoo hay Rimuru xuất hiện như cơn gió lạ, quét sạch mọi trở ngại chỉ trong vài tập. Nhưng càng xem lâu, sự thiếu vắng thử thách thực sự khiến câu chuyện trôi tuột cảm xúc. Không nhiều rủi ro, không thất bại, thì chiến thắng cũng chẳng còn ý nghĩa.

One Punch Man là ngoại lệ hiếm hoi. Saitama bá đạo, được xây dựng như một cú châm biếm thông minh. Sự hài hước của phim cũng là điểm cộng lớn. Ngược lại, nhiều shonen và isekai hiện đại lại quá nghiêm túc trong việc “buff” nhân vật chính, biến lối mòn anime này thành công thức lặp vô hồn.
Ở chiều ngược lại, cũng không thiếu những nam chính tồn tại như cái bóng. Itadori hay Tanjiro có khoảnh khắc tỏa sáng, nhưng thường xuyên bị dàn nhân vật phụ vượt mặt. Được quảng bá là trung tâm câu chuyện, nhưng sức nặng lại không đủ giữ nhịp phim.
Bên cạnh đó, việc thiết lập nhân vật rập khuôn cũng là điểm trừ lớn. Khán giả đã quá quen với các kiểu Tsundere (ngoài lạnh trong nóng), hay mô-típ "kẻ yếu hóa thần" một cách khiên cưỡng. Thậm chí, có những nhân vật được giới thiệu với tiềm năng cực lớn nhưng suốt cả hành trình lại mờ nhạt đến lạ kỳ, không để lại dấu ấn gì ngoài việc làm "nền" cho các pha hành động.
Kỹ xảo mãn nhãn lấn át nội dung
Không thể phủ nhận rằng công nghệ đồ họa hiện nay đã đạt đến đỉnh cao, nhưng đôi khi kỹ xảo lại trở thành tấm màn che đậy cho một kịch bản thiếu đột phá. Nhiều bộ phim đặt cược toàn bộ vào những trận chiến cháy nổ, trong khi động cơ nhân vật và mạch truyện lại sơ sài. Xem xong một tập, thứ đọng lại chỉ là “ồ, đẹp thật”, chứ không phải “tại sao họ phải chiến đấu đến mức đó”.
Ngành công nghiệp anime hiện tại giống một dây chuyền sản xuất hơn là không gian sáng tạo. Sợ rủi ro, sợ thất bại, các nhà làm phim chọn cách an toàn: kể lại câu chuyện cũ, thêm lớp đồ họa mới, nhưng không thể tạo nên đột phá cốt truyện được.

Hậu truyện ăn theo
Hậu truyện sinh ra từ thành công là điều dễ hiểu. Nhưng khi mọi thứ chỉ nhằm kéo dài thương hiệu, câu chuyện mất dần linh hồn. Boruto hay các dự án ăn theo Jujutsu Kaisen cho thấy rõ một vấn đề: thế hệ sau không đủ chiều sâu, nhưng vẫn phải gánh cái bóng quá lớn từ tiền truyện. Lối mòn anime lúc này nằm ở việc khai thác hoài niệm thay vì xây dựng giá trị mới.

Kể chuyện, hồi tưởng dài
Hồi tưởng (flashback) vốn là chất xúc tác để tăng sức nặng cảm xúc, nhưng hiện nay, nó lại bị lạm dụng để kéo dài thời lượng phim một cách thừa thãi.
Những tượng đài như Dragon Ball Z hay Naruto thường xuyên tái chế những phân cảnh mà người xem đã thuộc lòng. Mỗi lần nhân vật chuẩn bị tung chiêu, câu chuyện lại bị ngắt quãng bởi quá khứ lặp đi lặp lại. Ngay cả những tác phẩm mới như Vô Hạn Thành cũng hết gần nửa thời lượng để kể chuyện xưa.
Điều này vô tình tạo nên một lối mòn anime: đánh nhau - hồi tưởng - tung chiêu cuối. Khán giả bắt đầu cảm thấy mệt mỏi với những trận chiến kéo dài từ tháng này sang tháng khác mà không có tiến triển thực sự. Chính vì vậy mới có Dragon Ball Z Kai xuất hiện rút từ 291 tập rút xuống còn 167 tập để phục vụ khán giả mới. Tương tự là One Piece cũng chuẩn bị ra bản remake từ WIT studio với hình ảnh mới và tập phim ngắn gọn hơn.

Isekai và vòng lặp xuyên không
Isekai từng là làn gió mới. Một người bình thường bị chuyển sinh sang thế giới khác, làm lại cuộc đời theo cách không tưởng. Nhưng hiện tại, mô-típ này đã bão hòa. Nhân vật vừa xuất hiện đã sở hữu sức mạnh bá đạo, kỹ năng hiếm, lại còn được cả thế giới ưu ái.
Vấn đề không nằm ở xuyên không, mà ở cách kể. Khi mọi khó khăn đều được giải quyết bằng “thiên phú”, lối mòn anime này khiến hành trình trở nên vô nghĩa. Thế giới khác chỉ còn là sân khấu để nhân vật chính phô diễn, chứ không phải nơi thử thách niềm tin, đạo đức hay giới hạn bản thân.
Anime không tệ đi, chỉ là lối mòn anime đang lấn át quá nhiều thứ đáng ra phải mới mẻ. Nhận ra vấn đề là bước đầu để hy vọng anime sẽ lại khiến người ta rung động như những ngày đầu bật tập phim đầu tiên.
Xem thêm: